Thủ tục chấm dứt việc nuôi con nuôi được tiến hành theo thủ tục giải quyết việc dân sự được quy định trong Bộ luật Tố tụng dân sự.

Việc nuôi con nuôi là nhằm xác định quan hệ cha mẹ và con giữa người nhận nuôi con nuôi và người được nhận làm con nuôi. Mặc dù vậy, khác với quan hệ cha mẹ đẻ với con đẻ không bao giờ chấm dứt, vấn đề nhận nuôi con nuôi phải được sự công nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (đăng kí nhận con nuôi) thì mới có giá trị hợp pháp vì thế việc chấm dứt nuôi con nuôi cũng phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết Chấm dứt việc nuôi con nuôi được hiểu là việc chấm dứt mối quan hệ pháp luật cha mẹ và con giữa cha mẹ nuôi và con nuôi được Toà án quyết định khi có các căn cứ mà pháp luật quy định theo yêu cầu của một số người có quyền yêu cầu.

• Điều kiện nhận con nuôi
•  Thủ tục nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài
• Thủ tục nhận con nuôi trong nước

Việc nuôi con nuôi có thể được chấm dứt trong những trường hợp sau đây:

- Con nuôi đã thành niên và cha mẹ nuôi tự nguyện việc chấm dứt việc nuôi con nuôi;

- Con nuôi bị kết án về 1 trong những tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, hay danh dự của cha mẹ nuôi; ngược đãi, hành hạ cha mẹ nuôi hay con nuôi có hành vi phá tán tài sản của cha mẹ nuôi;

- Cha mẹ nuôi bị kết án về 1 trong những tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con nuôi; ngược đãi hay hành hạ con nuôi;

- Vi phạm quy định của Điều 13 trong Luật nuôi con nuôi:

1. Lợi dụng chuyện nuôi con nuôi để nhằm mục đích trục lợi, bóc lột sức lao động, xâm hại tình dục; bắt cóc hay mua bán trẻ em.

2. Giả tạo giấy tờ để giải quyết vấn đề nuôi con nuôi.

3. Phân biệt đối xử giữa con đẻ với con nuôi.

4. Lợi dụng vấn đề cho con nuôi để vi phạm pháp luật về dân số.

5. Lợi dụng vấn đề làm con nuôi của thương binh, người có công với cách mạng, người thuộc dân tộc thiểu số để được hưởng chế độ, chính sách ưu đãi của Nhà nước.

6. Ông, bà nhận cháu làm con nuôi hay  anh, chị, em nhận nhau làm con nuôi.

7. Lợi dụng vấn đề nuôi con nuôi để vi phạm pháp luật, phong tục tập quán, đạo đức, truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc.

Theo quy định trong khoản 5 Điều 28 của Bộ luật tố tụng dân sự, yêu cầu việc chấm dứt nuôi con nuôi là việc dân sự thuộc thẩm quyển quyết định của Tòa án. Do đó, để chấm dứt mối quan hệ nuôi con nuôi, cần làm đơn yêu cầu chấm dứt việc nuôi con nuôi kèm theo chứng thư (bản sao chứng thực), sổ hộ khẩu (bản sao chứng thực), Giấy khai sinh của con nuôi (bản sao chứng thực) và Giấy chứng nhận nuôi con nuôi gửi đến Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bác đang cứ trú để được giải quyết vụ việc.

Những bước tiến hành giải quyết vụ việc chấm dứt việc nuôi con nuôi tại tòa án:

Khi muốn giải quyết việc chấm dứt việc nuôi con nuôi, người nuôi con nuôi thực hiện những thủ tục được quy định theo thủ tục của bộ luật tố tụng dân sự Việt Nam. Thủ tục gồm những bước sau :

Bước 1 : Gửi đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đến Tòa án nhân dân có thẩm quyền ( đơn yêu cầu giải quyết việc chấm dứt nuôi con nuôi). Đơn yêu cầu tòa án giải quyết việc dân sự được quy định tại Điều 312 Bộ luật tố tụng dân sự, Đơn yêu cầu phải có những nội dung chính sau đây:

a) Ngày, tháng, năm viết đơn;

b) Tên Toà án có thẩm quyền giải quyết đơn;

c) Tên, địa chỉ của người yêu cầu;

d) Các vấn đề cụ thể yêu cầu Toà án giải quyết và lý do, mục đích, căn cứ của việc yêu cầu Toà án giải quyết việc dân sự đó;

đ) Tên, địa chỉ của những người có liên quan đến việc giải quyết đơn yêu cầu, nếu có;

e) Những thông tin khác mà người yêu cầu xét thấy cần thiết cho vấn đề giải quyết yêu cầu;

g) Người yêu cầu là cá nhân phải ký tên hay điểm chỉ, nếu là cơ quan, tổ chức thì đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức đó phải ký tên và đóng dấu vào phần cuối đơn.

Gửi kèm theo đơn yêu cầu là những tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho việc yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.

Bước 2: Tòa án sẽ tiến hành mở phiên tòa giải quyết vụ việc dân sự: Tòa án sẽ ra quyết định về việc giải quyết chấm dứt việc nuôi con nuôi, người yêu cầu giải quyết việc dân sự nộp lệ phí, án phí theo quy định của luật pháp

Bước 3: Kháng cáo, kháng nghị quyết định của Tòa án (nếu có) : Nếu cha nuôi, mẹ nuôi, con nuôi, một số người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tham dự phiên tòa giải quyết việc nuôi con nuôi không có kháng cáo với quyết định của tòa cho chấm dứt việc nuôi con nuôi, thì quyết định của tòa án sẽ có hiệu lực pháp lý.

[ Tư vấn nhận con nuôi ]
Cá nhân nhận nuôi con nuôi phải đáp ứng điều kiện về sức khỏe, kinh tế, nơi ở bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng, dạy bảo con nuôi; có tư cách đạo đức chuẩn mực...
Tôi năm nay 38 tuổi, có lương cố định tại tỉnh Bình Phước. Hiện nay tôi còn độc thân và mong muons nhận đứa bé không cha mẹ làm con nuôi thì có được không (vì tôi nghe mọi người bảo là chỉ những ai có gia đình mới được nhận con nuôi)?

Điều kiện nhận con nuôi đã được nhà nước quy định như sau:
1. Người nhận con nuôi phải có đầy đủ một vài điều kiện nhận con nuôi dưới đây:
a) Cá nhân Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;
b) Cá nhân Hơn con nuôi từ 20 tuổi trở đi;
c) Người Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, nhà cửa  bảo đảm việc săn sóc, nuôi dưỡng, giáo dục  con nuôi;
d) Cá nhân Có tư cách đạo đức tốt.
2. Những Cá nhân sau đây không có quyền nhận con nuôi:
a) Người Đang bị hạn chế những quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên;
b) Cá nhân Đang chấp hành quyết định xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh;
c) Cá nhân Đang chấp hành hình phạt tù;
d) Người Chưa được xóa án tích về một trong những tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của người khác; ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡng mình; dụ dỗ, ép buộc hay chứa chấp người chưa thanh niên vi phạm pháp luật; mua bán, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em.
3. Nếu cha dượng nhận con riêng của vợ, mẹ kế nhận con riêng của chồng làm con nuôi hay cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi thì không áp dụng quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều này.
Căn cứ vào quy định trên thì không có điều nào không cho phép người độc thân nhận nuôi con nuôi. Cho nên, chỉ cần bạn thỏa mãn đủ điều kiện về người nhận nuôi con nuôi thì bạn có thể tiến hành làm thủ tục nhận con nuôi